จากข่าวดังกรณีกลุ่มผู้เสียหายจากการถูกหลอกให้โอนเงินสั่งซื้อตุ๊กตา “เฟอร์บี้” ซึ่งกำลังเป็นที่นิยมของกลุ่มวัยรุ่น

บทความวันที่ 15 ก.พ. 2556, 00:00

มีผู้อ่านทั้งหมด 16087 ครั้ง

การหลอกขายสินค้าทางอินเตอร์เน็ต

            จากข่าวดังกรณีกลุ่มผู้เสียหายจากการถูกหลอกให้โอนเงินสั่งซื้อตุ๊กตา “เฟอร์บี้”  ซึ่งกำลังเป็นที่นิยมของกลุ่มวัยรุ่นโดยประกาศโฆษณาขายทางอินสตาแกรม แต่ไม่ได้รับสินค้าตามที่มีการตกลงซื้อขาย กว่า 20 ราย รวมมูลค่าความเสียหายกว่า 5 ล้านบาท  ผู้เสียหายบางคนแจ้งว่าเหตุที่สั่งซื้อสินค้าเพราะเห็นว่ามีภาพถ่ายคู่กับดารา จึงหลงเชื่อ  และคิดว่าคงถูกตุ๋นแน่นอน จึงเข้าแจ้งความต่อกองบังคับการปราบปราม(บก.ป) เพื่อให้ช่วยดำเนินการกับกลุ่มมิจฉาชีพเหล่านี้เพราะต้องการเงินที่สั่งซื้อสินค้าคืน

           มีคนสอบถามมาที่ทนายคลายทุกข์เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวหลายคน ทนายคลายทุกข์จึ'ขอนำเสนอประเด็นเกี่ยวกับเรื่องการหลอกลวงขายสินค้าทางอินเตอร์เน็ต รวมถึงข้อควรระวัง คำเตือนเป็นข้อ ๆ ดังนี้

1.การตรวจสอบบุคคลที่ขายสินค้าทางอินเตอร์เน็ต เป็นเรื่องที่ค่อนข้างยุ่งยาก บางรายมีการจดทะเบียนในต่างประเทศ ไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลได้ ทำให้ยากในการยืนยันตัวผู้กระทำความผิด ถึงแม้จะรู้ว่าเป็นผู้กระทำความผิด แต่ก็มีข้อสงสัยว่า อาจไม่ใช่ผู้กระทำความผิดตัวจริงก็เป็นได้

2.การร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน  ในประเทศไทยพนักงานสอบสวนมีความรู้ความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับเรื่องออนไลน์ก็มีน้อย และส่วนใหญ่ก็ไม่เข้าใจวิธีการทำธุรกิจบนออนไลน์ ทำให้ไม่อยากรับแจ้งความ สำนักงานตำรวจแห่งชาติต้องเร่งพัฒนาบุคลากร โดยเฉพาะพนักงานสอบสวนให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องการทำธุรกรรมบนอินเตอร์เน็ต เพื่อประโยชน์ในการให้ความเป็นธรรมกับผู้บริโภค

3.เมื่อถูกหลอกลวงจากการขายสินค้าหรือบริการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบ IP หรือยืนยันข้อมูลเกี่ยวกับตัวผู้กระทำความผิด  มีบุคลากรไม่เพียงพอ ทั้งจำนวน ความรู้ความสามารถ  ประสบการณ์  ไม่เท่าทันคนร้าย รวมถึงความล่าช้าในการเข้าถึงข้อมูลที่ทำให้ช้ากว่าคนร้ายเสมอ  กว่าจะตรวจสอบได้ก็เหลือแต่ร่องรอยไม่ทันอาชญากรรม

4.การยึดหรืออายัดทรัพย์สินของพวกฉ้อโกงประชาชน ก็เป็นเรื่องที่ค่อนข้างยุ่งยาก ต้องใช้อำนาจศาล พนักงานสอบสวนก็ไม่กล้าที่จะไปอายัดบัญชี กลัวเสี่ยงที่จะถูกฟ้องกลับ ดังนั้น ถึงแม้จะร้องทุกข์ดำเนินคดีกับพวกมิจฉาชีพเหล่านี้ได้ แต่ก็จะไม่สามารถได้ทรัพย์สินเงินทองกลับคืนมาได้

5.ความยุ่งยากในการพิสูจน์ความผิดของผู้กระทำความผิด พวกหลอกลวงบนอินเตอร์เน็ต มักไม่ได้ทำงานคนเดียว มีทีมงานหรือตัวการร่วมกับผู้กระทำความผิดหลายคน แบ่งหน้าที่กันทำ บางคนอาจไม่รู้จักกัน หรือรู้จักกันเพียงชื่อเล่น หรือรู้จักกันทางออนไลน์ ไม่เคยเห็นหน้ากัน จึงเป็นการยากในการแสวงหาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ความผิดคนร้าย ทำให้คนร้ายลอยนวลได้ง่าย มีความผิดตาม ป.อ.มาตรา 83 (มาตรา 83  ในกรณีความผิดใดเกิดขึ้นโดยการกระทำของบุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไป ผู้ที่ได้ร่วมกระทำความผิดด้วยกันนั้นเป็นตัวการ ต้องระวางโทษตามที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น)

6.คำซัดทอดระหว่างผู้กระทำความผิดด้วยกัน ไม่สามารถรับฟังเป็นพยานหลักฐานพิสูจน์ความผิดจำเลยได้โดยลำพัง ต้องมีพยานหลักฐานอื่นประกอบ และการหาพยานหลักฐานอื่นประกอบก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ตาม ป.วิ.อ.มาตรา 227/1 (มาตรา227/1  ในการวินิจฉัยชั่งน้ำหนักพยานบอกเล่า พยานซัดทอด พยานที่จำเลยไม่มีโอกาสถามค้าน หรือพยานหลักฐานที่มีข้อบกพร่องประการอื่นอันอาจกระทบถึงความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐานนั้น ศาลจะต้องกระทำด้วยความระมัดระวัง และไม่ควรเชื่อพยานหลักฐานนั้นโดยลำพังเพื่อลงโทษจำเลย เว้นแต่จะมีเหตุผลอันหนักแน่น มีพฤติการณ์พิเศษแห่งคดี หรือมีพยานหลักฐานประกอบอื่นมาสนับสนุน

พยานหลักฐานประกอบตามวรรคหนึ่ง หมายถึง พยานหลักฐานอื่นที่รับฟังได้ และมีแหล่งที่มาเป็นอิสระต่างหากจากพยานหลักฐานที่ต้องการพยานหลักฐานประกอบนั้น ทั้งจะต้องมีคุณค่าเชิงพิสูจน์ที่สามารถสนับสนุนให้พยานหลักฐานอื่นที่ไปประกอบมีความน่าเชื่อถือมากขึ้นด้วย)

7.ขบวนการฉ้อโกงทางอินเตอร์เน็ต มีการคบคิดไตร่ตรองกันมาเป็นอย่างดี วางแผนในการหลอกลวง ทางหนีทีไล่ เตรียมการไว้ล่วงหน้า ยากที่จะสาวไปถึงตัวการใหญ่ รวมทั้งทรัพย์สินที่หลอกลวงได้จากผู้เสียหายก็มีการยักย้ายถ่ายเทแบบรวดเร็ว

8.คำแนะนำเมื่อถูกหลอกลวงทางอินเตอร์เน็ต ควรรวบรวมพยานหลักฐานให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ เพื่อใช้พิสูจน์ความผิดของคนร้าย เช่น ข้อมูลในอินเตอร์เน็ต บันทึกเสียงคำสนทนา ยิ่งหลายครั้งยิ่งดี  เบอร์โทรศัพท์ที่คนร้ายใช้ ซึ่งส่วนใหญ่เติมเงินและเปลี่ยนเบอร์ไปเรื่อยๆ  พยานบุคคล  หมายถึง  ผู้เสียหายคนอื่นๆ  ควรจะรวมตัวกันเพื่อแสดงให้เห็นว่าคนร้ายมีพฤติการณ์ในการฉ้อโกงประชาชน พยานเอกสารต่างๆ  เช่น เลขที่บัญชีของคนร้าย ใบสลิปการโอนเงิน เพื่อพิสูจน์เกี่ยวกับการส่งมอบทรัพย์ พยานวัตถุเกี่ยวกับสินค้าหรือภาพถ่าย หรือวีดีโอที่เกี่ยวกับการกระทำของคนร้ายในการฉ้อโกง ถ้ามีพยานหลักฐานมั่นคงเพียงพอรับฟังได้โดยปราศจากข้อสงสัย ก็สามารถที่จะพิสูจน์ความผิดของคนร้ายได้

9.การป้องกันมิให้ถูกหลอกจากพวกฉ้อโกงทางอินเตอร์เน็ต ง่ายนิดเดียว ไม่ควรซื้อขายสินค้าที่ลดราคามาก ๆ ทางอินเตอร์เน็ต ควรซื้อสินค้าด้วยตนเองที่ร้านหรือโชว์รูม หรือห้างสรรพสินค้า หรือติดต่อกับผู้ขายโดยตรง อย่าชำระเงินค่าสินค้าทางอินเตอร์เน็ตก่อนที่จะได้รับสินค้า อย่าไว้วางใจคนง่าย โดยเฉพาะเพื่อนฝูงที่อาศัยความไว้วางใจ หลอกลวงเราหรือเพื่อนฝูงเรา อาจจะถูกหลอกมาอีกที

10.การถ่ายภาพกับบุคคลอื่น สำหรับผู้ที่มีชื่อเสียงก็ต้องระมัดระวัง เพราะอาจจะมีมิจฉาชีพไปแอบอ้างและเมื่อพบสิ่งผิดปกติ ต้องแจ้งความดำเนินคดีตามกฎหมายทันที มิฉะนั้น อาจจะกลายเป็นตัวการร่วมกระทำความผิดเหมือนกับที่เป็นข่าว