มีชื่อในพินัยกรรมแต่ไม่ได้รับมรดก
เพื่อนสมาชิกเลขที่ R25647 ได้เล่าให้ฟังว่า ประมาณสองปีที่ผ่านมา ได้รับทรัพย์มรดกตามพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองของป้า
ซึ่งจัดทำไว้เมื่อปี พ.ศ. 2538 ในพินัยกรรม ระบุว่า
1.
ถ้าข้าพเจ้าถึงแก่ความตายไปแล้ว บรรดาทรัพย์สินของข้าพเจ้าที่มีอยู่และที่จะเกิดมีขึ้นใน
ภายหน้า
ข้าพเจ้ายอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้ที่ได้ระบุไว้ในพินัยกรรมนี้
ให้เป็นผู้รับทรัพย์สินตามจำนวนซึ่งกำหนดไว้
คือ ที่ดินจำนวน 4 แปลง
2.
ข้าพเจ้าขอมอบพินัยกรรมฉบับนี้แก่ นายอำเภอวัดสิงห์เก็บรักษาไว้ในกำปั่นของอำเภอ
และขอแต่งตั้งให้เพื่อนสมาชิกเป็นผู้จัดการมรดกของข้าพเจ้าตามพินัยกรรมนี้และให้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายทุกประการ
3.
ผู้ที่ไม่ได้ระบุชื่อไว้ในพินัยกรรมฉบับนี้ไม่มีสิทธิ์ได้รับทรัพย์สินของข้าฯแต่อย่างใด
ต่อมาทางทายาทโดยธรรมได้ยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกแก่ศาลชั้นต้นจังหวัด
ซึ่งเพื่อนสมาชิกก็ได้ยื่นคัดค้านการแต่งตั้งผู้จัดการมรดก
แต่ทางศาลได้ทำการไกล่เกลี่ย
เนื่องจากหนึ่งในจำนวนทายาทที่ยื่นขอเป็นผู้จัดการมรดกนั้น
ก็เป็นบิดาของเพื่อนสมาชิกอยู่แล้ว
ซึ่งเพื่อนสมาชิกก็ยินยอมที่จะยกคำร้องในส่วนของตัวเอง
เนื่องจากติดขัดในเรื่องของเวลาและระยะทางในการเดินทางไปต่อสู้คดีในชั้นศาล
ดังนั้นศาลจึงแต่งตั้งให้บิดาและลุงของเพื่อนสมาชิก เป็นผู้จัดการมรดกร่วม
โดยมีหน้าที่ในการจัดการแบ่งทรัพย์มรดกให้กับทายาทผู้มีสิทธิ์ตามเจตนารมณ์ของเจ้ามรดก
หลังจากนั้นทางเพื่อนสมาชิกก็ได้ทวงถามผู้จัดการมรดกทั้งสอง
แต่ลุงไม่ยินยอมที่จะจัดการทรัพย์สินที่เกิดขึ้นในภายหน้าให้กับเพื่อนสมาชิก
เพื่อนสมาชิกจึงได้ยื่นคำร้องต่อศาลให้ผู้จัดการมรดกทั้งสองจัดการรวบรวมทรัพย์สินทั้งหมดให้แก่เพื่อนสมาชิก
สุดท้ายทางศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งโดยสรุปเป็นดังนี้
ศาลเห็นว่า ข้อความที่ระบุไว้ในพินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองในข้อ
1 นั้น ถือว่าโจทก์เป็นผู้รับพินัยกรรมตามจำนวนที่กำหนดไว้อย่างชัดแจ้งเท่านั้น
แม้ในพินัยกรรมจะระบุไว้ว่า
บรรดาทรัพย์สินของข้าพเจ้าที่มีอยู่และที่จะเกิดมีขึ้นในภายหน้า
ข้าพเจ้ายอมยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ผู้ที่ได้ระบุไว้ในพินัยกรรมนี้
ให้เป็นผู้รับทรัพย์สินตามจำนวนซึ่งกำหนดไว้จะถือว่าเจ้ามรดกมีเจตนาที่จะยกทรัพย์มรดกที่จะเกิดขึ้นในภายหน้าให้กับเพื่อนสมาชิกไม่ได้
แม้พินัยกรรมในข้อ 3 จะระบุว่า
ผู้ที่ไม่ได้ระบุชื่อไว้ในพินัยกรรมฉบับนี้ไม่มีสิทธิ์ได้รับทรัพย์สินของข้าฯแต่อย่างใด
จะถือว่าเจ้ามรดกมีเจตนาที่จะตัดทายาทโดยธรรมอื่น
ๆ ไม่ได้ นอกจากจะระบุไว้ในพินัยกรรมอย่างชัดเจนเท่านั้น ดังนั้น
เมื่อเจ้ามรดกถึงแก่ความตาย ทรัพย์มรดกอื่น ๆ นอกจากที่ระบุไว้ในพินัยกรรม
จึงตกแก่ทายาทโดยธรรม ซึ่งได้แก่จำเลยทั้งสองกับพวก จำเลยทั้งสองในฐานะผู้จัดการมรดกมีหน้าที่รวบรวมและจัดการทรัพย์สินให้กับทายาทโดยธรรมต่อไป
คำแนะนำทนายคลายทุกข์
ด้วยความเคารพในคำพิพากษาของศาลชั้นต้น ทนายคลายทุกข์ไม่อาจเห็นพ้องด้วย และขอเรียนว่า พินัยกรรมฝ่ายเมืองเป็นเอกสารที่ทางราชการจัดทำขึ้น เพื่อให้เป็นไปตามความประสงค์ของผู้ทำพินัยกรรม
การที่ศาลวินิจฉัยว่าเป็นเพียงแบบฟอร์ม
และเจ้ามรดกมิได้มีเจตนายกทรัพย์สินให้ทั้งในปัจจุบันและอนาคต
ทนายคลายทุกข์เห็นว่า
ข้อกำหนดดังกล่าวจะมีผลบังคับตามกฎหมาย เพราะได้อ่านให้กับผู้ทำพินัยกรรมทราบแล้ว และข้อความที่ว่ามิได้รับมรดกก็ชัดเจนอยู่แล้ว
เห็นควรให้ทนายความอุทธรณ์คัดค้านคำสั่งศาลต่อไป
เชื่อว่าศาลฎีกาจะมีคำพิพากษาว่าให้ท่านได้รับมรดกทั้งหมด เพราะข้อความชัดเจนอยู่แล้ว
และก่อนหน้านี้ศาลฎีกาได้มีคำวินิจฉัยมาแล้วว่า ข้อกำหนดดังกล่าวมีผลบังคับใช้ได้ เมื่อปี พ.ศ. 2530
