ทนายคลายทุกข์ขอนำเสนอแนวคิดและวิชาการเกี่ยวกับการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบ
บทความวันที่ 10 มี.ค. 2553, 00:00
มีผู้อ่านทั้งหมด 1463 ครั้ง
ข้อมูลการทวงหนี้นอกระบบที่ไม่เป็นธรรมและฝ่าฝืนกฎหมาย
ทนายคลายทุกข์ขอนำเสนอแนวคิดและวิชาการเกี่ยวกับการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบให้กับลูกหนี้นอกระบบ ตามโครงการการเสริมสร้างศักยภาพทางกฎหมายให้กับผู้เป็นหนี้นอกระบบเพื่อเข้าถึงความยุติธรรม เป็นข้อ ๆ ดังนี้ ซึ่งจะนำเสนอต่อกระทรวงยุติธรรมในวันที่ 11 มีนาคม 2553 อยากให้ท่านช่วยแสดงความคิดเห็นว่าท่านเห็นด้วยหรือไม่ หรือมีข้อเสนอแนะอย่างไร ช่วยแสดงความคิดเห็น อย่าปล่อยให้เว็บของเราเป็นเว็บร้างนะครับ
1. เวลาและความถี่ในการติดต่อเพื่อการติดตามทวงถามหนี้
- โทรเช้าเกินไปก่อนเวลาที่กฎหมายกำหนด
- โทรดึกเกินไป หลังเวลาที่กฎหมายกำหนด
2. การแสดงตัวเพื่อวัตถุประสงค์ในการติดตามทวงถามหนี้
- 100% ของนักทวงหนี้นอกระบบใช้ชื่อปลอมทุกคน โดยเฉพาะการใช้ชื่อเล่น ซึ่งไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าเป็นใครมาจากไหน และไม่เคยบอกทั้งชื่อและนามสกุล
- ไม่มีการแจ้งวัตถุประสงค์ส่วนใหญ่เน้นการบังคับขู่เข็ญทำทุกวิถีทางให้ได้เงินคืนตามข้อตกลง
- หาพยานหลักฐานหรือจับกุมกลุ่มบุคคลเหล่านี้ได้ยาก ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งเป็นนักเลงอันธพาลและมีการเปลี่ยนตัวนักทวงหนี้บ่อย บางคนติดยาเสพติด มีรูปร่างหน้าตาน่ากลัวและพกพาอาวุธ
3. วิธีการเรียกเก็บหนี้
- นักทวงหนี้นอกระบบทวงหนี้กับทุกคนที่เกี่ยวข้องกับลูกหนี้ ทำทุกวิถีทางเพื่อให้ได้หนี้คืน เช่นการข่มขู่หรือประจานให้ลูกหนี้เสื่อมเสียชื่อเสียง ทำลายทรัพย์สิน และทำร้ายลูกหนี้และบุคคลที่เกี่ยวข้องกับลูกหนี้แม้กระทั่งชาวบ้านหรือพลเมืองดีที่รู้เห็นเหตุการณ์อยากจะช่วยลูกหนี้ก็มักได้รับผลกระทบไปด้วย การใช้คำพูดก็ใช้ถ้อยคำรุนแรง
- มีการปลอมแปลงเอกสารเช่น หมายศาล หมายจับ คำฟ้องปลอม หมายบังคับคดีปลอม คำพิพากษาปลอม หรือกรอกข้อความลงในสัญญากู้ที่เกินกว่าความเป็นจริงหลายสิบเท่าตัว เพื่อข่มขู่ลูกหนี้
- มีการใช้บริการเจ้าหน้าที่ตำรวจทหาร นอกรีด มาร่วมในการทวงหนี้เพื่อสร้างความหวาดกลัวให้กับลูกหนี้หรือทำให้ดูสมจริงสมจัง ให้ลูกหนี้เห็นว่าเป็นเรื่องจริง หากไม่จ่ายอาจต้องติดคุกติดตาราง เพิ่มความน่าเชื่อถือความหวาดกลัว ให้เร่งหาเงินมาชำระหนี้ จนลูกหนี้บางรายอาจต้องขายตัวหรือไปค้ายาเสพติด หรือไปก่ออาชญากรรมอื่น ๆ
- นอกจากนี้ยังมีการแต่งกายเลียนแบบเจ้าหน้าที่ของรัฐ เช่นแต่งกายครึ่งท่อน คล้ายตำรวจ ทหาร สวมเสื้อคลุมของ สตช. กระทรวงยุติธรรม ดีเอสไอ เป็นต้น และมีการอ้างอิงนายทหารหรือนายตำรวจ เพื่อให้ลูกหนี้หวาดกลัว
- มีการใช้อาวุธปืนยิงข่มขู่หรือปาระเบิด เพื่อให้เกิดความกลัวและให้เร่งหาเงินมาชำระหนี้
- นักทวงหนี้นอกระบบถ้าทวงครั้งเดียวไม่ยอมจ่าย จะมีทีมงานเป็นพวกเยาวชนที่ไม่ได้เรียนหนังสือหรือติดยาเสพติด แต่งกายคล้ายนักเลงอันธพาลไปนอนเฝ้าหน้าบ้านลูกหนี้หรือ ขี่รถจักรยานวนหน้าบ้านหลาย ๆ รอบสร้างความหวาดกลัวให้กับลูกหนี้
- การใช้โทรศัพท์โทรข่มขู่ลูกหนี้ ทั้งวันทั้งคืน ทำให้หวาดผวาและอ้างตัวเป็นตำรวจหรือทหาร มาเฟีย เพื่อเพิ่มความหวาดกลัวให้สมจริงมากขึ้น
- การใช้ภาษาในการทวงหนี้ของนักทวงหนี้นอกระบบมักใช้ภาษาหยาบคาย เช่น กู มึง และใช้คำหยาบ เกือบทุกคน
- การเปิดเผยความลับหรือการประจานมักใช้วิธีการทวงหนี้แบบเสียงดัง กดดัน ให้ลูกหนี้ที่ไม่ชำระหนี้ไม่สามารถทำมาหากินต่อไปได้ สร้างความอับอายต่อลูกหนี้นอกระบบ
- ลูกหนี้ชำระหนี้ เจ้าหนี้นอกระบบมักไม่ออกหลักฐานการรับเงิน ลูกหนี้ตกอยู่ในฝ่ายเสียเปรียบยากในการพิสูจน์ต่อสู้คดีในชั้นศาล
ความเห็นและข้อเสนอแนะ
ความเห็น
ในทางปฏิบัติลูกหนี้มักจะหวาดกลัวหวาดผวา ไม่กล้าไปร้องทุกข์หรือร้องเรียนใครเพราะกลัวเกี่ยวกับเรื่องความปลอดภัยของตัวเองและครอบครัว และขาดพยานหลักฐานในการดำเนินคดี นอกจากนี้ ตำรวจหรือเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองมักไม่รับคำร้องทุกข์ และไม่เต็มใจที่จะช่วยเหลือลูกหนี้ บางครั้งอาจจะซ้ำเติมลูกหนี้ด้วยซ้ำไป
ข้อเสนอแนะ
- ส่วนราชการควรจะออกระเบียบในการควบคุมความประพฤติของข้าราชการไม่ให้เข้าไปยุ่งเกี่ยว และให้ถือว่ากระทำผิดวินัยร้ายแรง มีโทษถึงขั้นถูกไล่ออกจากราชการ และระเบียบดังกล่าวต้องเปิดเผยต่อสาธารณะให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้ รวมทั้งมีการประชาสัมพันธ์ให้ทราบถึงกฎระเบียบดังกล่าวอย่างเพียงพอ
- ตำรวจและหน่วยงานที่มีหน้าที่รับเรื่องราวร้องทุกข์ต้องให้ความสำคัญกับการรับเรื่องราวร้องทุกข์จากลูกหนี้ โดยต้องมีกรอบเวลาชัดเจนในการบังคับใช้กฎหมายที่รวดเร็วต่อเนื่องเป็นธรรม ทุกวันนี้มีลักษณะเน้นเพียงวิธีการ รูปแบบในการรับเรื่องราวร้องทุกข์ แต่ไม่มีการบังคับใช้กฎหมาย เจ้าหน้าที่ของรัฐเน้นสร้างภาพ มากกว่าเน้นการบังคับใช้กฎหมาย ขาดความจริงใจในการแก้ปัญหา นายทุนเงินกู้มักเป็นผู้สนับสนุนของข้าราชการและนักการเมืองทำให้ข้าราชการวางเฉย ไม่ใส่ใจในความทุกข์ร้อนของลูกหนี้นอกระบบ บางรายไปร้องเรียนอาจถูกดำเนินคดีกลับ หรือถูกทำร้ายร่างกาย ทำให้ลูกหนี้หมดหนทางที่จะเข้าถึงความยุติธรรม จึงรู้สึกหมดหวังกับกระวนการยุติธรรมและหันไปพึ่งความยุติธรรมนอกระบบ
- รัฐต้องประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับบทลงโทษและคดีความต่าง ๆ ที่เจ้าหนี้ปฏิบัติต่อลูกหนี้ไม่เป็นธรรมอย่างต่อเนื่อง เปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับลูกหนี้
- รัฐต้องเร่งประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับสิทธิต่าง ๆของลูกหนี้ที่จะตอบโต้เจ้าหนี้หากได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม โดยมีผู้เชี่ยวชาญด้านการทวงหนี้ที่มีความรู้และประสบการณ์จริงมาช่วยเป็นพี่เลี้ยง และมีวิทยากรที่มีความรู้ความสามารถในการนำเสนอ ถ่ายทอดประสบการณ์หรือนำเรื่องราวของการต่อสู้ของลูกหนี้หรือการดำเนินคดีกับเจ้าหนี้ที่ฝ่าฝืนกฎหมายมาเผยแพร่ต่อประชาชน
- รัฐต้องตั้งศูนย์กลางในการแก้ปัญหาเกี่ยวกับหนี้นอกระบบอย่างจริงจัง มิใช่ต่างคนต่างทำ ขาดการบูรณาการการทำงานและต้องมีเจ้าภาพที่รับผิดชอบโดยกำหนดให้เป็นวาระแห่งชาติ
- รัฐต้องจัดหาผู้เชี่ยวชาญด้านการสืบสวนให้ความรู้กับลูกหนี้ในการรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อใช้ในการดำเนินคดีกับเจ้าหนี้นอกระบบที่กระทำการฝ่าฝืนกฎหมายและเอาเปรียบลูกหนี้ เช่น เทคนิคการอัดเทปบันทึกเสียง อัดวีดีโอเทปภาพพร้อมเสียง การจดจำรายละเอียดเกี่ยวกับยานพาหนะที่ลูกหนี้ใช้ในการกระทำความผิดเกี่ยวกับการทวงหนี้เพื่อง่ายในการดำเนินคดีเจ้าหนี้นอกระบบ ในกรณีลูกหนี้ไม่มีอุปกรณ์ในการบันทึกเสียงและบันทึกภาพและควรจะมีหน่วยงานที่ให้บริการลูกหนี้ยืมไปใช้ในการรวบรวมพยานหลักฐานหรือดำเนินคดีกับเจ้าหนี้นอกระบบเพราะลูกหนี้เป็นผู้ที่ด้อยโอกาสทางสังคมและขาดแคลนทุนทรัพย์ในการจัดหาเครื่องมือในการรวบรวมพยานหลักฐาน
