2 กฎหมายใหม่-อาวุธของผู้บริโภค

สิงหาคมที่ผ่านมา พ.ร.บ.วิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ.2551 มีผลบังคับใช้เป็นกฎหมาย กฎหมายฉบับนี้กำหนดระบบวิธีพิจารณาคดีที่เอื้อต่อการใช้สิทธิเรียกร้องของผู้บริโภค เพื่อให้ผู้บริโภคที่ได้รับความเสียหายได้รับการแก้ไขเยียวยาด้วยความสะดวก รวดเร็ว ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย แต่มีประสิทธิภาพและเป็นธรรม ซึ่งจะเป็นหลักประกันในการคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภคในการที่จะใช้สิทธิทางศาล อันเป็น การคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภค ขณะเดียว กันเป็นการส่งเสริมให้ผู้ประกอบธุรกิจหันมาให้ความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพของสินค้าและบริการให้ดียิ่งขึ้นอันเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอีกทางหนึ่ง

จากสถิติของศาลยุติธรรมแจ้งว่า หลังกฎหมายมีผลบังคับใช้มีการฟ้องคดีเข้าสู่ศาลทั่วประเทศหลายพันคดี ล่าสุดคือ ผู้บริโภคฟ้องเทสโก้ โลตัส เรียกค่าเสียหาย 5.2 ล้าน จากการขายสินค้าหมดอายุ

กฎหมายอีกฉบับที่ถูกจับตาเป็นพิเศษ คือ พ.ร.บ.ความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย พ.ศ.2551 ซึ่งจะมีผลบังคับ วันที่ 20 ก.พ.ปีหน้า หรืออีก 3 เดือนข้างหน้านี้

หลักการของกฎหมายฉบับนี้ สืบเนื่องจากสินค้าในปัจจุบันไม่ว่าจะผลิตในประเทศหรือนำเข้า มีกระบวนการผลิตที่ใช้เทคโนโลยีสูง ทำให้การที่ผู้บริโภคจะตรวจพบสินค้าไม่ปลอดภัยทำได้ยาก เมื่อผู้บริโภคนำสินค้าที่ไม่ปลอดภัยไปใช้อาจก่อให้เกิดอันตราย และการที่จะฟ้องคดีเรียกค่าเสียหายผู้ผลิตหรือนำเข้า ทำได้ยาก เพราะมีความยุ่งยากในการพิสูจน์ความจงใจหรือประมาท กฎหมายใหม่จึงให้ความคุ้มครองผู้เสียหายในหลัก 3 ประการ ดังนี้

1.นำหลักความรับผิดโดยเคร่งครัด (strict liability) มาใช้บังคับ โดยกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดจากสินค้าที่ตนผลิต นำเข้า หรือจำหน่าย ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่อหรือไม่ และกำหนดให้ผู้ประกอบการเป็นผู้รับภาระในการพิสูจน์ว่าความเสียหายมิได้เกิดจากความบกพร่องของสินค้าของตน

2.กำหนดให้การฟ้องคดีตาม พ.ร.บ.นี้ได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งปวง และให้คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคและองค์กรเอกชนตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้บริโภคมีอำนาจในการฟ้องคดีแทนผู้ได้รับความเสียหายได้ด้วย

3.กำหนดอายุความในการใช้สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายให้นานขึ้น นั่นคือ ภายในสามปีนับแต่วันที่รู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้ต้องรับผิดหรือภายในสิบปีนับแต่วันที่ส่งมอบสินค้า

ขอขอบคุณรายงานข่าวจากหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ